Schildkliervolume
Bereken het schildkliervolume op echografie met de formule van Brunn: lengte × breedte × diepte × 0,479 per kwab, met de referentiegrenzen voor struma.
Rechterkwab
Linkerkwab
Totaal
12,2mL
Rechts
6,6mL
Links
5,6mL
Totaal 12,2 mL
Het totale volume van 12,2 mL valt binnen de gangbare bovengrens van 18 mL voor vrouwen.
De isthmus telt niet mee in deze formule. Is hij duidelijk verdikt, vermeld dat dan apart in plaats van het volume op te hogen, anders wordt je meting onvergelijkbaar met eerdere onderzoeken.
Bovengrenzen verschillen per bron en per populatie, onder meer door jodiuminname. Gebruik ze als oriëntatie en vergelijk bij vervolgonderzoek vooral met de eigen eerdere meting.
Hoe lees je de uitkomst
Het volume beschrijft de klier, niet de functie. Een normaal volume sluit thyreoïditis of een nodus niet uit, en een vergrote klier kan volledig euthyreoot zijn.
De formule
Kwabvolume (mL) = lengte × breedte × diepte × 0,479
Meet de lengte op de longitudinale opname en breedte en diepte op de transversale, in centimeters. Het totaal is de som van beide kwabben.
De isthmus telt niet mee, tenzij hij duidelijk verdikt is; vermeld hem dan apart.
De coëfficiënt 0,479 komt uit de correctie van Brunn en ligt iets lager dan de gewone ellipsoïdecoëfficiënt van π/6.
Wanneer gebruik je hem
- Bij het verslaan van een schildklierecho waar het volume in de conclusie hoort.
- Bij het vastleggen van een struma en het beloop daarvan.
- Bij planning van radioactief jodium of chirurgie, waar het volume de dosis of de benadering stuurt.
- Bij vergelijking met eerder onderzoek, waar een consistente methode belangrijker is dan de absolute waarde.
⚠️ Valkuilen
- Vlakken door elkaar halen is de meest voorkomende bron van verschil: lengte longitudinaal, breedte en diepte transversaal.
- Een substernale uitbreiding is echografisch niet te meten, dus bij een retrosternaal struma onderschat het gerapporteerde volume.
- Bovengrenzen verschillen met jodiuminname en referentiepopulatie. Behandel ze als oriëntatie.
- De formule veronderstelt een ellipsoïde kwab. Een dominante nodus die de kwab vervormt laat de schatting afwijken.
- Het volume beoordeelt geen noduli. Een nodus in een normaal grote klier heeft nog steeds een eigen TI-RADS nodig.
Veelgestelde vragen
Wat is de formule voor het schildkliervolume?
Per kwab: lengte × breedte × diepte × 0,479, met de diameters in centimeters. Het totale volume is de som van beide kwabben.
Wat is een normaal schildkliervolume?
Gangbare bovengrenzen liggen rond 18 mL bij vrouwen en 25 mL bij mannen, al verschillen die met de jodiuminname en de referentiepopulatie.
Telt de isthmus mee?
Nee. Hij valt erbuiten, tenzij hij duidelijk verdikt is, en zelfs dan kun je hem beter apart vermelden zodat metingen vergelijkbaar blijven.
Waarom 0,479 en niet π/6?
0,479 is de correctie van Brunn, speciaal voor de schildklier afgeleid. Hij ligt iets onder de gewone ellipsoïdecoëfficiënt van ongeveer 0,524.
Zegt het volume iets over de schildklierfunctie?
Nee. Een vergrote klier kan euthyreoot zijn en een normaal grote klier hypo- of hyperthyreoot. Lees het volume samen met de TSH.
Literatuur
📄Brunn J, et al. Volumetrie der Schilddrüsenlappen mittels Real-time-Sonographie. Dtsch Med Wochenschr. 1981;106(41):1338–1340.
📄WHO/ICCIDD. Aanbevolen referentiewaarden voor schildkliervolume bij echografie.
Deze rekentool ondersteunt de beoordeling van een zorgverlener en vervangt die niet. Controleer de uitkomst altijd tegen je eigen metingen en de geldende richtlijn.
Andere calculators
Ontwikkel jezelf en anderen.
Archiveer, annoteer en presenteer je eigen casuïstiek met Radiology Casebook. Gratis.
Begin nu