NEXUS en PECARN cervicale wervelkolom
Pas de NEXUS-criteria toe bij volwassenen, of de PECARN-regel uit 2024 bij kinderen van 0–17 jaar, om te bepalen of stomp trauma beeldvorming van de cervicale wervelkolom nodig heeft en welke.
Uitkomst
—
Factoren aanwezig
—
Loop de criteria langs
Vink aan wat aanwezig is en bevestig daarna dat je alle punten hebt beoordeeld. Een uitsluitregel werkt alleen als je hem volledig doorloopt: één niet-beoordeeld criterium maakt de uitkomst waardeloos.
Hoe lees je de uitkomst
Dit zijn uitsluitregels, gebouwd op sensitiviteit en niet op specificiteit. Ze zijn goed in aanwijzen wie veilig geen beeldvorming nodig heeft, en met opzet slecht in voorspellen wie letsel heeft.
Hoe de regels werken
NEXUS: vijf criteria. Alle afwezig betekent geen beeldvorming; één aanwezig betekent beeldvorming geïndiceerd.
PECARN: negen risicofactoren in twee lagen. Eén hoogrisicofactor leidt naar CT, één factor uit de tussengroep naar röntgen, en geen enkele naar klinische vrijgave.
Beide regels gelden alleen bij stomp trauma. Penetrerend letsel valt erbuiten.
Geen van beide regels zegt wat je na een positieve uitkomst moet doen behalve beelden; het klinisch beeld blijft leidend.
Wanneer gebruik je hem
- Bij de vraag of een patiënt na stomp trauma überhaupt beeldvorming van de cervicale wervelkolom nodig heeft.
- Bij het onderbouwen van de keuze om níet te beelden, waar een vastgelegde regel meer gewicht heeft dan een beschrijving.
- Bij de keuze tussen CT en röntgen bij een kind, waar de PECARN-regel wel uitspraak over doet en NEXUS niet.
- Bij het beoordelen van een aanvraag voor cervicale CT die niet duidelijk aan de criteria voldoet.
⚠️ Valkuilen
- "Afleidend letsel" is in NEXUS nooit scherp gedefinieerd en blijft de zwakste schakel. Bij twijfel telt het als aanwezig.
- NEXUS presteert minder goed bij ouderen na een laagenergetische val. De Canadian C-Spine Rule sluit patiënten boven de 65 zelfs volledig uit van klinische vrijgave.
- "Substantieel" hoofd- of romptletsel betekent in PECARN letsel dat opname of een ingreep rechtvaardigt, niet letsel dat er ernstig uitziet.
- Kinderen hebben vaker SCIWORA dan volwassenen. Een negatieve CT sluit myelumletsel niet uit als het onderzoek daar wel op wijst.
- Beide regels veronderstellen een aanspreekbare, beoordeelbare patiënt. Bij sedatie of intubatie zijn ze niet zinvol toe te passen.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de vijf NEXUS-criteria?
Drukpijn over de dorsale mediaanlijn, aanwijzingen voor intoxicatie, verminderde alertheid, focaal neurologisch deficit en pijnlijk afleidend letsel. Beeldvorming mag alleen achterwege blijven als alle vijf afwezig zijn.
Hoe sensitief is NEXUS?
In de oorspronkelijke validatie herkende de regel ongeveer 99% van de klinisch relevante cervicale letsels, met een zeer hoge negatief voorspellende waarde. De specificiteit is bewust laag.
Mag NEXUS bij kinderen gebruikt worden?
Hij is bij jonge kinderen slecht gevalideerd en er zaten weinig kinderen onder de acht in de cohort. De PECARN-regel uit 2024 is speciaal bij kinderen van 0 tot 17 jaar afgeleid en gevalideerd, en is daar het betere hulpmiddel.
Wat adviseert de PECARN-regel?
CT bij een hoogrisicofactor, röntgenopnamen als alleen een factor uit de tussengroep aanwezig is, en klinische vrijgave als geen van de negen factoren aanwezig is.
Wat telt als substantieel hoofd- of romptletsel?
Letsel dat opname of een ingreep rechtvaardigt. De studie noemt onder meer schedelfractuur, pneumothorax, aanwijzingen voor orgaanletsel, fractuur van de thoracale, lumbale of sacrale wervelkolom en bekkenfractuur.
Literatuur
📄Hoffman JR, Mower WR, Wolfson AB, et al. Validity of a set of clinical criteria to rule out injury to the cervical spine in patients with blunt trauma. N Engl J Med. 2000;343(2):94–99.
📄Leonard JC, Harding M, Cook LJ, et al. PECARN prediction rule for cervical spine imaging of children presenting to the emergency department with blunt trauma. Lancet Child Adolesc Health. 2024;8(7):482–490.↗📄PECARN C-Spine Imaging Rule, algoritme van 4 juni 2024.↗📄Stiell IG, et al. The Canadian C-spine rule for radiography in alert and stable trauma patients. JAMA. 2001;286(15):1841–1848.
Deze rekentool ondersteunt de beoordeling van een zorgverlener en vervangt die niet. Controleer de uitkomst altijd tegen je eigen metingen en de geldende richtlijn.
Andere calculators
Ontwikkel jezelf en anderen.
Archiveer, annoteer en presenteer je eigen casuïstiek met Radiology Casebook. Gratis.
Begin nu